De Volkskrant, een krant die ik bemin, graag lees en waar ik het overigens heel vaak mee oneens ben, maar die wel een van de weinige leesbare 'kwaliteitkranten' is, die ons land heeft, had in het begin van dit jaar een fantastische actie. Je kon, bij elke zaterdagkrant, tegen het inleveren van een uit de krant te knippen bonnetje, een 'debuutroman' kopen van allerlei (nu allemaal al dan niet bekende of gearriveerde) schrijvers en schrijfsters. Je moest dan vijf euro bijbetalen en je had zo de 'debuut' hoogtepunten van de Nederlandse literatuur in twintig delen compleet in je kast staan! Goed werk, Volkskrant en dankbaar heb ik, lezer en altijd uit op een voordeeltje, die serie natuurlijk gekocht!
(Nu heeft De Volkskrant wel alijd iets 'opvoederigs', eigenlijk. Ze hebben een serie 'Kunst' en een serie 'Architectuur' uitgebracht onder dezelfde voorwaarden. Momenteel is men bezig aan een serie 'Wetenschap'. Alles heel betaalbaar en dus voor verzamelaars en liefhebbers, zoals ik er een ben.)
Ik schafte dus de hele serie 'debuutromans' aan en begon ze, het was weer zo'n typisch Nederlands voorjaar, koud, regenachtig, naargeestig, op de dagen dat ik niet kon fietsen of hoefde te werken, te lezen. Dat waren in principe alleen maar zater- of zondagen, want door de week werk ik nog en als ik dan thuiskom en eenmaal doodmoe zit, wil ik liever een boek lezen dat me wat verstrooid en waar ik niet al te lang over hoef na te denken over "wat bedoelt de schrijver met die komma en wat is het nut van dat stopwoord en waarom zegt hij het zo", zoals ik op de lessen Nederlands van de MULO, ja ik ben maar eeen simpeltje natuurlijk, meekreeg.
Voor wat betreft de literatuur die we toen op school, verplicht, moesten lezen, was dat eigenlijk allemaal eenvoudig, althans, zo komt het me nu voor. Ik had toen al een grote 'leeshonger' dus men strafte me er niet mee. Ik las, voor mijn verplichte lijst, boeken van Slauerhoff, Van Schendel, een dunnetje van Vestdijk, een Lampo, van voor zijn echt goede boeken, de eerste van Wolkers, hoewel dat als pornografie werd beschouwd en van de Duitse, Engelse en Franse boeken weet ik het gewoon niet meer. Ook gedichten van Bloem en Vondel en nogmaals van Slauerhoff, stonden op mijn lijst. Want: lezen moest, een leeslijst was verplicht en die moest je, voor je examen, overhandigen aan de examinatoren. Die bestuuderden die lijst dan en wisten dus waarmee ze je het vuur aan de schenen moesten leggen. Die examinatoren hadden, zo deden ze voorkomen, namelijk alle literatuur van de wereld gelezen!
Maar zoals ik geloof ik al zei, toen was lezen nog 'gemakkelijk'. Schrijvers schreven in duidelijke taal en vertelden het verhaal wat ze wilden vertellen. Soms mooi, soms stokkend, soms opzienbarend (Wolkers) maar altijd duidelijk. Vestdijk was gewoon wel moeilijk, maar als je je gedachten er even bijhield, was 'ie wel te lezen. Ik heb vrij veel van deze literator gelezen, later, toen het niet meer hoefde en ik heb bijvoorbeeld 'De Vuuraanbidders' een paar keer verslonden. Nog grote namen: Mulisch, daar kan niemand omheen, doe ik het dan wel, dan krijg ik een banbliksem uit de schrijvershemel over me heen ben ik bang voor, Hermans, soms, en Maarten 't Hart. Reve? Wie is dat, Reve? Ook Hella Haasse las ik en Sartre, maar daar knapte ik op af, God, ik wil lezen, maar niet puzzelen.
Wel heb ik bijna de gehele 'Les Rouchon-Macquart' serie van Zola verslonden. (Wie kent ze nog?) Ok, die boeken waren 'traag', het schoot allemaal niet zo op, zonder horloges, internet en mobiele telefoons, maar de verhalen, die breedsprakig waren, waren wel allemaal fraai en mooi geschreven en verteld en de personen 'stonden voor je' als het ware.
En dat mis ik nu zo bij de literatuur van nu. "Ik heb o zo vaak geprobeerd te bereiken" om Grunberg te kunnen lezen maar man, wat een slap gedoe. Van der Heijden, in zijn cyclus 'De tandeloze tijd' is oke, daar is niks mis mee. Heleen van Rooijen, nou nee, mislukt als huisvrouw en schrijfster. Palmen? Alleen maar in voor eigen glorie en een vreselijk megalomaan mens. Japins eerste: 'De zwarte met het witte hart', vond ik dan wel weer iets hebben, de rest van zijn werk is 'minder fraai' om het maar zo te zeggen. Maar verder: Herman Koch? Yuk! Glastra van Loon? Betere politicus dan schrijver, zal ik maar zeggen, want over de doden niets dan goeds. (Triest, zo jong te sterven met nog een jong gezin en dat meen ik echt!)
Maar nee, die debuutroman(s), nee, daar heb ik niet echt veel plezier aan beleefd.
Mjn eigen debuutboek:'Over mijn toeren' herlees ik af en toe ook weer met het schaamrood op mijn kaken. Ik heb namelijk ook (tot nu toe twee boeken) geschreven. Je hebt natuurlijk als beginnend schrijver niemand die je vertelt dat je een beginnend schrijver bent of wilt zijn, of iemand die je kent die je daar in steunt. Nee, je moet alles alleen uit zoeken, maar je hebt natuurlijk al wat geprobeerd te schrijven, een kort verhaal, een stuk voor een blad, een stuk in de krant, nu ja, noem het maar op en op een gegeven dag/moment, krijg je de geest! Nu komt dat boek er!
Je hebt onderwerp, hoofdpersoon, plot, bijpersonen, karakterschetsen in je kop gemaakt en je weet wat je der mee wil en je zwoegt en ploetert en gaat aan de slag en, na maanden: daar is je 'eerstgeborene'. Je wilt er de boer mee op en biedt het aan bij literaire agenten en uitgevers.
Het drama ontrolt zich nu met caleidoscopische snelheid: je bent een 'no name', je kent geen journalisten, geen uitgevers, geen politici, geen, al dan niet BN'ers en je boek wordt geweigerd: 'er is zoveel meer op de markt dan waar Uw boek aan voldoet.'
Ik schrijf geen porno, niet over dikke bipsen, over een verloren geloof, ik doe niet aan moeilijke taal met aforismen en vijf dubbele bodems en zo, nee ik schrijf over wie ik ben en wat ik doe (fietsen en zo) en zonder opsmuk.
K.., k.., etc.
"Maar", zegt een vriendin, "ga eens kijken op de websites, er zijn van die uitgeverijen waar je bijna alles zelf moet doen, maar die geven je wel uit."
Dat deed ik en dat gebeurde. Ondertussen staan er twee 'debuut' boeken in mijn kast, met mijn naam trots erop. Ik heb er niks mee verdiend, hoef dat ook niet, maar er zijn legio mensen die mijn boeken hebben gekocht en die ze leuk vinden.
Jan, ik schreef veel over hem, heeft op zijn ziekbed mijn tweede boek nog eens herlezen en vond het 'geweldig', op een manier waarop alleen een Rotjeknorder dat kan zeggen.
Mijn derde boek, 'De Berg' komt binnenkort uit. Een prachtboek, dat weet ik nu al.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten